งานพัฒนาหลักสูตรและนวัตกรรมการเรียนรู้ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จัดกิจกรรม KM Sharing | Pre-University “จากประสบการณ์จริง สู่แนวทางดำเนินงานที่ทำได้จริง” รวมวิทยากรผู้มีประสบการณ์ตรง 6 ท่าน จากหลักสูตรภาษาจีน ญี่ปุ่น ฝรั่งเศส และเยอรมัน
งานพัฒนาหลักสูตรและนวัตกรรมการเรียนรู้ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ KM Sharing | Pre-University ภายใต้แนวคิด ” Pre-University Sharing : จากประสบการณ์จริง สู่แนวทางดำเนินงานที่ทำได้จริง ” เมื่อวันพุธที่ 26 สิงหาคม 2569 ผ่านระบบออนไลน์ Zoom เป็นการร่วมตัวของอาจารย์ผู้มากประสบการณ์การดำเนินงาน Pre-University จากหลักสูตรทางภาษา 4 ภาษา ได้แก่ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น ภาษาฝรั่งเศส และภาษาเยอรมัน รวม 6 ท่าน มาเปิดพื้นที่ถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากการปฏิบัติงานจริง เพื่อเป็นแนวทางสำหรับหลักสูตรที่กำลังดำเนินการหรือสนใจริเริ่ม Pre-University ต่อไป
โครงการ Pre-University หรือการศึกษาแบบคู่ขนาน เปิดโอกาสให้นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเข้าเรียนรายวิชาของมหาวิทยาลัยล่วงหน้า เพื่อค้นพบความถนัดของตนเองก่อนตัดสินใจเลือกสาขา พร้อมเก็บสะสมหน่วยกิตไว้เทียบโอนเมื่อเข้าเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ในอนาคต โดยดำเนินการผ่านแพลตฟอร์มกลาง PSU Lifelong ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การสมัครผู้เรียน ยืนยันอีเมลรับรหัสผู้เรียน ลงทะเบียนเรียน ชำระเงินผ่าน QR Code หรือบัตรเครดิต จนถึงการรับ Transcript เก็บไว้เทียบโอนภายหลัง ทั้งนี้ กิจกรรมยังชี้ให้เห็นว่าแนวคิด Pre-University ไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อสร้างรายได้ แต่ยังตอบโจทย์ 3 ฝ่ายไปพร้อมกัน คือ นักเรียนได้ค้นพบความถนัดของตนเองก่อนตัดสินใจ เก็บหน่วยกิตล่วงหน้าลดเวลาและค่าใช้จ่ายในอนาคต โรงเรียนได้ยกระดับวิชาการและเพิ่มจุดขายให้กับตนเอง ส่วนหลักสูตรและอาจารย์ผู้สอนก็ได้ผู้เรียนที่มีศักยภาพตรงสาย และสร้างฐานผู้สมัครในอนาคตไปในตัว
สำหรับรูปแบบการสอนมี 2 แบบหลักที่ยืดหยุ่นตามบริบทของแต่ละหลักสูตร คือ Co-Teaching ที่อาจารย์มหาวิทยาลัยร่วมสอนกับครูโรงเรียน เหมาะกับนักเรียนมัธยมปลายที่อาศัยความใกล้ชิดของครูโรงเรียนเป็นหลัก และ University-led ที่มหาวิทยาลัยจัดการเรียนการสอนเองเต็มรูปแบบ เหมาะเมื่อต้องการควบคุมมาตรฐานและเนื้อหาอย่างเต็มที่ โดยสามารถจัดการเรียนได้ทุกที่ทั้งที่โรงเรียน มหาวิทยาลัย Online หรือ Hybrid และจัดได้ทั้งช่วง Evening, Weekend หรือ Summer โดยยังคงมาตรฐานชั่วโมงเรียนและการประเมินผลเดิมทุกประการ
กิจกรรม KM Sharing ในครั้งนี้ได้รับเกียรติจากวิทยากร 6 ท่าน ผู้มีประสบการณ์ดำเนินงาน Pre-University จาก 4 หลักสูตรภาษา ได้แก่ ดร.มัลลิกา ดวงภักดี อาจารย์ทัศน์ธนิต ทองแดง และอาจารย์สุจิตรา ประวงษ์ จากหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาจีน ผู้ช่วยศาสตราจารย์นิศากร ทองนอก จากหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาญี่ปุ่น อาจารย์กานดา เหล่าปิยะบุตร จากหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาต่างประเทศศึกษา สาขาวิชาเอกภาษาฝรั่งเศส และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปริลักษณ์ กลิ่นช้าง จากหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาต่างประเทศศึกษา สาขาวิชาเอกภาษาเยอรมัน
การแลกเปลี่ยนดำเนินไปอย่างเข้มข้นใน 4 ช่วงหลัก เริ่มจากช่วง “เริ่มต้นอย่างไร และทำอย่างไร” ที่วิทยากรเล่าถึงจุดเริ่มต้นและเหตุผลของการทำ Pre-University ในแต่ละหลักสูตร ตลอดจนวิธีเลือกรายวิชาและออกแบบรูปแบบการเรียนการสอน ต่อด้วยช่วง “การประสานงานและการบริหารจัดการ” ที่เจาะลึกขั้นตอนการประสานงานกับโรงเรียนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงคำแนะนำสำหรับหลักสูตรที่ยังไม่มีโรงเรียนเครือข่ายว่าควรเริ่มจากจุดไหนก่อน จากนั้นเข้าสู่ช่วงที่ถือเป็นหัวใจของวงสนทนาคือ “ของจริงไม่ได้ราบรื่นเสมอไป” ซึ่งวิทยากรเปิดใจถ่ายทอดปัญหาและอุปสรรคที่พบจริง ทั้งในมิติของผู้เรียน โรงเรียน ตารางเรียน และกระบวนการภายในมหาวิทยาลัย พร้อมเล่าถึงจุดที่คิดว่าไม่น่าจะยากแต่กลับท้าทายกว่าที่คาดเมื่อลงมือทำจริง ก่อนปิดท้ายด้วยช่วง “บทเรียนที่อยากบอกต่อ” ที่วิทยากรแต่ละท่านฝากคนละ 1 ประเด็นสั้น ๆ เป็น Key Takeaway ให้แก่ผู้เข้าร่วม ตามด้วยช่วงเปิดแลกเปลี่ยนและถาม-ตอบอย่างเป็นกันเอง
หนึ่งในประเด็นที่ผู้เข้าร่วมให้ความสนใจเป็นพิเศษคือเรื่อง Certificate สำหรับผู้เรียนล่วงหน้า ซึ่งมีเงื่อนไขต่างกันตามชนิดของวิชา กล่าวคือ ผู้เรียนที่ลงทะเบียนชุดวิชา ” นอกเล่ม ” หลักสูตรจะได้รับประกาศนียบัตรลงนามโดยอธิการบดี คณบดี หรือประธานหลักสูตร ขณะที่ผู้เรียนชุดวิชา ” ในเล่ม ” หลักสูตรจะไม่ได้รับ Certificate แต่ทั้งสองกรณีจะได้ Transcript และสามารถนำผลไปเทียบโอนได้เหมือนกันเมื่อเข้าเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ( ไม่นำมาคิด GPA ) นอกจากนี้ วิทยากรยังได้ให้ข้อมูลด้านภาระงานของผู้สอนอย่างละเอียดว่า การสอน Pre-University ถือเทียบเท่าการสอนปกติและสามารถบันทึกภาระงานได้ในระบบ HRMIS โดยหากมีค่าตอบแทนเพิ่มเติมในลักษณะโครงการพิเศษจะคิดภาระงานเพิ่ม 30% จากปกติ ส่วนคะแนนประเมินภาระงานประจำปี 2569 กำหนดไว้ว่าผู้จัดการชุดรายวิชาที่มีผู้สอนตั้งแต่ 3 คนขึ้นไปจะได้ 16 คะแนน ขณะที่ผู้สอนรายวิชาจะได้คะแนนตามหน่วยกิต ตั้งแต่ 6 คะแนนสำหรับวิชา 0.5 หน่วยกิต ไปจนถึง 14 คะแนนสำหรับวิชา 3 หน่วยกิตขึ้นไป ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้อาจารย์ผู้สนใจเริ่มต้นโครงการมีความมั่นใจมากขึ้น
ช่วงท้ายของกิจกรรม วิทยากรยังได้ฝากแนวทางสำหรับหลักสูตรที่ยังไม่เคยเริ่มทำ Pre-University มาก่อน โดยแนะนำว่าไม่จำเป็นต้องเริ่มใหญ่ แต่ควรเริ่มจาก 1 รายวิชาที่มีอยู่แล้วกับ 1 โรงเรียนพันธมิตรให้สำเร็จก่อน จากนั้นค่อยขยายไปสู่รุ่นถัดไป ถอดบทเรียนวิธีปฏิบัติที่ดี ( Best Practice ) แล้วจึงค่อยขยายผลไปยังหลายโรงเรียน พร้อมย้ำเช็กลิสต์สำคัญก่อนเปิดรับผู้เรียนล่วงหน้า ทั้งการเลือกรายวิชาที่เหมาะกับนักเรียนมัธยมปลาย การตัดสินใจรูปแบบการสอน การตกลงกับโรงเรียนพันธมิตรเรื่องกลุ่มเป้าหมายและตารางเรียน การเตรียมรายละเอียดชุดวิชาว่าจะเป็นแบบในเล่มหรือนอกเล่ม ตลอดจนการแจ้งขอเปิดวิชาผ่านระบบและบันทึกภาระงานใน HRMIS ให้ครบถ้วน
แนวคิด Pre-University หรือระบบการเรียนล่วงหน้าสำหรับนักเรียนมัธยมปลาย เป็นรูปแบบการศึกษาที่ได้รับความนิยมมากขึ้นในหลายประเทศ เนื่องจากช่วยแก้ปัญหาสำคัญของสถาบันอุดมศึกษาในยุคที่จำนวนนักเรียนลดลง โดยเป็นการเข้าถึงกลุ่มผู้เรียนตั้งแต่ต้นน้ำเพื่อสร้างฐานนักศึกษาในอนาคต ขณะเดียวกันก็เป็นประโยชน์ต่อนักเรียนเองในการค้นพบความถนัดและตัดสินใจเลือกสาขาได้แม่นยำขึ้นจากประสบการณ์เรียนจริงในระดับมหาวิทยาลัย รวมถึงช่วยยกระดับวิชาการและเพิ่มจุดขายให้แก่โรงเรียนพันธมิตรที่เข้าร่วมโครงการ การแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างหลักสูตรที่มีประสบการณ์ตรงเช่นกิจกรรมนี้ จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ระบบนิเวศการศึกษาแบบคู่ขนานขยายตัวได้อย่างมีคุณภาพ แทนที่แต่ละหลักสูตรจะต้องลองผิดลองถูกด้วยตัวเอง
กิจกรรม KM Sharing | Pre-University สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมการเรียนรู้ร่วมกันที่เข้มแข็งของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในการพัฒนาระบบการศึกษาที่เชื่อมโยงมหาวิทยาลัยกับชุมชนและโรงเรียนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับ SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ ผ่านการสร้างระบบ Pre-University ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนมัธยมปลายได้สัมผัสการเรียนรู้ระดับอุดมศึกษาและเก็บสะสมหน่วยกิตได้ล่วงหน้า SDG 10 ลดความเหลื่อมล้ำ ผ่านการขยายโอกาสการเข้าถึงการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยให้แก่นักเรียนในพื้นที่ภาคใต้ และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ผ่านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยและโรงเรียนพันธมิตรที่ยั่งยืน
